Bungee Jumping nasıl doğdu? Hasat ritüelinden Brezilya'daki trajediye uzanan hikaye

Brezilya'nın São Paulo eyaletinde, iki halatla atlama eğitmeninin emniyet ekipmanına bağlamadan köprüden aşağı bıraktığı 21 yaşındaki genç kadın, trajik bir kazada yaşamını yitirdi. Maria Eduarda Rodrigues de Freitas, pazar günü düzenlenen cenaze töreniyle son yolculuğuna uğurlandı.

Genç kadın, cumartesi günü ekstrem spor tutkunlarının sıkça kullandığı Ponte do Esqueleto Köprüsü'nde halatla atlayış yapmaya hazırlanıyordu. Beden eğitimi öğretmeni olmayı hedefleyen Rodrigues de Freitas, atlayış öncesinde eğitmenlerden kendisini "uçak pozisyonunda" bırakmalarını istemişti. Bu yöntemde sporcu, iki eğitmenin omuzları üzerinde yükseltilirken kollarını iki yana açıyor.

Sosyal medyada yayılan görüntülerde, beyaz kasklı iki eğitmenin Rodrigues de Freitas'ı yaklaşık 40 metre derinliğindeki boşluğa emniyet halatını bağlamadan bıraktığı görülüyor. Görüntülerde bir kişinin eğitmenlere halatı bağlamaları için bağırdığı da duyuluyor. Eğitmenlerin ise kendi emniyet sistemlerine bağlı oldukları dikkat çekiyor.

BUNGEE JUMPİNG'DEN BİRAZ FARKLI

Halatla atlama (rope jumping), kullanılan ip sistemi ve düşüş şekli bakımından bungee jumping'den ayrılıyor. Bungee jumping'de esnek kauçuk halatlar kullanılırken, rope jumping'de esneme payı düşük tırmanış ipleri tercih ediliyor. Bu sayede düşüş, dikey sekme hareketi yerine yatay bir sarkaç salınımına dönüşüyor.

Olayın ardından Brezilya polisi, genç kadının ölümüne ilişkin olarak atlayışı organize eden şirkette çalışan üç kişiyi gözaltına aldı. Yetkililer ayrıca, cinayet suçlamasına kadar uzanabilecek kapsamlı bir soruşturma başlattı.

Rodrigues de Freitas'ın ölüm anını gösteren görüntüler sosyal medyada hızla yayıldı. Çok sayıda kullanıcı, yaşananları "akıl almaz bir ihmal" olarak nitelendirirken, olay ülke genelinde büyük yankı uyandırdı.

Bungee Jumping'in Doğuşu ve Ticari Süreci

Modern bungee jumping, köklerini Pasifik Okyanusu'ndaki Vanuatu'da bulunan Pentecost Adası'ndaki geleneksel "toprak dalışı" ritüelinden alır. Bu gelenekte yerel halk, ayaklarına bağladıkları ağaç sarmaşıklarıyla yüksek ahşap kulelerden aşağı atlayarak hasat bereketi için cesaretlerini sergilerler.

Bu ritüelden ilham alan Oxford Üniversitesi Tehlikeli Sporlar Kulübü üyeleri, 1 Nisan 1979'da İngiltere'deki Clifton Asma Köprüsü'nden yaptıkları atlayışla modern bungee jumping'i başlatmışlardır. Başlangıçta bir grup maceraperestin "çılgınlığı" olarak görülen bu spor, kısa sürede adrenalin tutkunlarının ilgisini çekmiştir.

Guinness Rekorlar Kitabı ilk bungee jumping için şu bilgileri veriyor:

"Kayıtlara geçen ilk bungee jumping atlayışları, 1 Nisan 1979'da İngiltere'nin Bristol kentindeki Clifton Asma Köprüsü'nden, Avon Nehri'nin yaklaşık 76 metre yukarısından gerçekleştirildi. İlk atlayışı, kendisini esnek bir halata bağlayıp köprüden atlayan David Kirke gerçekleştirdi; ardından Simon Keeling, Alan Weston ve Tim Hunt (hepsi İngiltere'den) onu takip etti. Bu dört adamın hepsi Oxford Üniversitesi Tehlikeli Sporlar Kulübü'nün üyeleriydi.

Dört atlayıcı, olayın ardından tutuklanıp para cezasına çarptırıldı; ancak bu riskli gösteriyi bir daha asla yapmamaları şartıyla serbest bırakıldılar. Buna rağmen kulüp üyeleri, bu gösteriyi ABD'de; San Francisco, Kaliforniya'daki Golden Gate Köprüsü ve Colorado'daki Royal George Asma Köprüsü gibi yerlerde tekrarlamaya devam ettiler. 1980'lerin başlarına gelindiğinde ise sıcak hava balonlarından ve mobil vinçlerden de atlayışlar yapıyorlardı.

Kirke, bu gösteri için ilham kaynağının, Güney Pasifik Okyanusu'ndaki Vanuatu'da bulunan Pentecost Adası'nın güney kesiminde gerçekleştirilen bir toprak dalışı ritüeli olduğunu belirtti. Yerel halktan erkekler, ayaklarına ağaç sarmaşıkları bağlı halde, 30 metreye varan ahşap kulelerden aşağı atlıyorlar. Dalış yapanların gösterdiği cesaretin, başarılı hasadı garantilediğine inanılıyor."

Bungee jumping'in ticari bir sektöre dönüşmesi ve halka açık bir eğlence haline gelmesi ise 1988 yılında Yeni Zelanda'da kurulan ticari tesisler sayesinde gerçekleşmiştir. Bugün global bir endüstri haline gelen bu spor, Brezilya'da yaşanan bu acı olayda görüldüğü üzere, güvenlik protokollerinin hayati önem taşıdığı ciddi bir disiplin gerektirmektedir.