Bir el işaretinin hikayesi: Nasıl ortaya çıktı?

Bu işareti muhtemelen bazı konuşmalarda görmüşsünüzdür. Elle yapılan bir tür çift tırnak işareti. Yazılı dilde alıntıları veya vurguları belirtmek için kullanılan tırnak işaretleri yıllar içinde bir el işaretine dönüştü. İşte 1927'den bugüne işaretin az bilinen hikayesi

Bu hareketin izleri takip edildiğinde karşımıza şaşırtıcı bir tarih çıkıyor. Word Histories verilerine göre, jestin bilinen ilk yazılı kaydı 8 Temmuz 1927 tarihli Science dergisine dayanıyor. S. Francis Howard, bir konferans sırasında konuşmacı bir kadının, birinden alıntı yaptığı bölümlerde ellerini havaya kaldırıp parmaklarını bükmesini "tuhaf ama açıklayıcı bir görsel yardım" olarak tanımlıyor. O günlerde bir alıntı belirtme aracı olan bu hareket, daktilo dönemindeki çift tırnak (") işaretinin kağıt üzerindeki formunu taklit ederek doğuyor.

Science dergisinin Temmuz 1927 sayısında jest şöyle tanımlanmış:

"Yıllar önce çok zeki bir genç kadın tanımıştım; bize 'akıllıca laflarının' kendisine ait olmadığını anlatmak için her iki elini başının üzerine kaldırır, işaret ve orta parmaklarını yukarı doğru uzatırdı. Parmakları onun 'tırnak işaretleriydi' ve ne demek istediği çok kolay anlaşılırdı."

Peki, bugün bu hareketi yapıldığında aslında karşı tarafa ne deniliyor? MIT International Students Office tarafından hazırlanan rehberler ve The Guardian'ın dil analizleri, bu jesti bir "ironi, sözde anlamı verme, mesafe koyma aracı" olarak tanımlıyor. Hareketin taşıdığı temel anlamlar ise şöyle şekilleniyor:

İroni ve Alaycılık: Kelimenin tam tersini kastetmek için kullanılır. "Çok 'zeki' bir plan" denildiği an, parmaklar o kelimenin anlamını imha eder.

Sorumluluğu Reddetme: "Onların tabiriyle..." demenin fiziksel yoludur. Konuşmacı, "Bu kelime bana ait değil, sadece başkalarının deyimiyle söylüyorum" mesajı verir.

Meşruiyet Sorgulama: Bir unvanın veya durumun tam o olmadığını ima eder.

Washington Post ise bir makalesinde bu işareti "karşı tarafın sözlerini itibarsızlaştırmanın veya onlardan uzaklaşmanın alaycı, kolay bir yolu" olarak nitelendirmiş.

Spy Magazine İle Yayıldı

Yıllar geçtikçe hareketin anlamı da dönüşmeye devam etti. 1989 yılında Spy Magazine, bu harekete resmen "Air Quotes" (Hava Tırnakları) adını verdi. Dergide bu jest şöyle yer bulmuş: "Bob ve Betty kendilerini bu şekilde tanımlarken, her iki ellerinin orta ve işaret parmaklarını havaya kaldırıp anlık olarak seğiren tavşan kulakları oluşturuyorlar; yani 'air quotes'. Bu, 'Ciddi değiliz' demenin en tipik modern jestidir."

80'lerin sonu ve 90'ların başı bu jestin bir "sosyal salgın" gibi yayıldığı dönem oldu.

DR EVIL KARAKTERİYLE KÜLTLEŞTİ

ABD'de konuya yer veren kaynaklara göre Steve Martin'in stand-up şovlarıyla sahneye taşınan bu işaret Austin Powers'ın Dr. Evil karakteriyle kültleşti. Bu jest artık sadece alıntı yapmıyor; söylenen kelimenin gerçekliğini de sorguluyordu.

Not: Görsel yapay zeka ile oluşturulmuştur