“Yapay zeka ve elektrifikasyon enerji dönüşümünü hızlandırıyor”

Küresel enerji sektörü; elektrifikasyon, dijitalleşme ve yapay zekanın etkisiyle köklü bir dönüşüm geçiriyor. Artan enerji talebi, karbon azaltım hedefleri ve hızla büyüyen veri merkezi yatırımları elektrik piyasalarını yeniden düzenlerken, üretimden tüketime kadar tüm süreçlerde daha verimli ve daha akıllı sistemlere olan ihtiyaç öne çıkıyor. Schneider Electric Orta Doğu ve Afrika Bölgesi'nden Sorumlu Strateji ve İş Geliştirme Kıdemli Başkan Yardımcısı Dallal Slimani, elektrifikasyon ve enerji verimliliğinin artık ayrı başlıklar olmaktan çıktığını belirtiyor ve şunları söylüyor: "Geçmişte enerji verimliliği daha azla daha fazlasını yapmak, elektrifikasyon ise bir yakıtı başka bir enerji kaynağıyla değiştirmekti. Bugün bu iki dinamik tek bir dönüşümde birleşiyor."

"ELEKTRİFİKASYONUN KENDİSİ ASLINDA BİR VERİMLİLİK HİKAYESİ"

Elektrifikasyon ve dağıtık enerji yatırımlarıyla birlikte elektrik piyasalarının geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Slimani, geçmişte enerji verimliliği ve elektrifikasyonun iki ayrı konu olarak ele alındığını ifade ediyor. Enerji verimliliğinin daha çok "daha azla daha fazlasını yapmakla", elektrifikasyonun ise "bir enerji kaynağını veya yakıtı başka bir şeyle değiştirmekle" ilgili olduğunu söyleyen Slimani, bugün bu iki dinamiğin tek bir dönüşümde birleştiğini vurguluyor.

Slimani bu konuda elektrifikasyonun önemine değinerek şu açıklamada bulunuyor: "Bir süreci elektrik temelli hale getirmeden o süreci gerçekçi bir şekilde karbonsuzlaştıramazsınız. Aynı zamanda, elektriğin nasıl üretildiğine, dağıtıldığına ve tüketildiğine bakacak olan dijital zeka katmanını üzerine eklemeden o süreci elektriklendiremezsiniz."

Uluslararası Enerji Ajansı'nın 2023'ten 2040'a kadar elektrik şebekesi üretiminde yüzde 61'lik artış öngördüğünü aktaran Slimani, bugün endüstriyel ısının yalnızca yüzde 5'inin elektriklendirilmiş durumda olduğunu, mevcut teknolojiyle bu potansiyelin yüzde 60'a, 2035'e kadar olgunlaşacak teknolojilerle ise yüzde 90 seviyesine ulaşabileceğini söylüyor.

"Elektrifikasyonun kendisi aslında bir verimlilik hikayesi" diyen Slimani, elektriğin kullanım noktasında yüzde 95 verimlilik sağladığını belirtiyor.

"MEA BÖLGESİ ÇİFT HANELİ BÜYÜME KAYDEDİYOR"

MEA bölgesinde enerji tüketimindeki artışın gelişmiş ülkelerin uzun yıllardır görmediği bir hızda gerçekleştiğini söyleyen Slimani, birçok ülkenin aynı anda hem birinci nesil altyapı kurduğunu hem de eski sistemleri modernize etmek yerine doğrudan dijital ve yazılım tabanlı mimariye geçtiğini aktarıyor.

Veri merkezlerinin devasa ölçekte büyüdüğünü ve süreçlerin hızla elektriklendiğini belirten Slimani, "MEA bölgesi 2025 verilerimize baktığımızda sadece geçen yıl için enerji yönetiminde çift haneli büyüme kaydettik; bu da bölgede gördüğümüz tüm bu dinamiklerin bir yansıması" diye konuşuyor.

YAPAY ZEKA ENERJİ SİSTEMLERİNİ ÇİFT YÖNLÜ ETKİLİYOR

Yapay zeka yatırımlarının enerji sistemleri üzerindeki etkisine değinen Slimani, bu dönüşümün merkezinde bir paradoks bulunduğunu söylüyor. Yapay zeka veri merkezlerinin çok büyük miktarda güç tüketerek enerji sistemleri üzerinde baskı oluşturduğunu ifade eden Slimani, diğer yandan yapay zekanın enerji sistemlerinin sürdürülebilirliğini sağlayacak en önemli araçlardan biri haline geldiğini belirtiyor.

Slimani, büyük teknoloji şirketlerinin işlettiği yapay zeka veri merkezlerinin büyük şehirler kadar enerji tükettiğini aktarırken, bu yüklerin tüketimin zirve yaptığı zamanlarda geri çekilmediğini ifade ediyor. Bu nedenle artık asıl sorunun "Yapay zekayı kullanmalı mıyız?" değil, "Yapay zekayı enerji sistemlerinin devamlılığı için en sürdürülebilir şekilde nasıl konuşlandırırız?" sorusu olduğunu vurguluyor.

Teknoloji yatırımlarının bu noktada fark yarattığını söyleyen Slimani, "Çip üzerine doğrudan sıvı soğutma" teknolojilerinin yüzde 30 ile yüzde 60 arasında daha verimli olduğunu belirtiyor. Schneider Electric'in son iki yılda portföyünü çeşitlendirdiğini ifade eden Slimani, çip üzerine doğrudan sıvı soğutma çözümleri sunan Motivair şirketini bünyelerine kattıklarını anlatıyor.

"MEA HIZLI DÖNÜŞÜMÜN MERKEZİNDE KONUMLANIYOR"

Schneider Electric'in büyüme stratejisinin "yeni enerji ortamını" okuma biçimiyle şekillendiğini ifade eden Slimani, elektrifikasyon, dijitalleşme ve otomasyon etrafında çok büyük yatırımların gerçekleştiğini söylüyor.

2030'a kadar yeni enerji ortamına geçişin Schneider Electric için 600 milyar Euro'nun üzerinde potansiyel adreslenebilir pazar anlamına geldiğini belirten Slimani, veri merkezlerinin yaklaşık yüzde 10 büyüme ile başı çektiğini kaydediyor.

MEA bölgesinin şirket için son derece önemli olduğunu vurgulayan Slimani, bölgede şebeke kurulumları, veri merkezi inşaları ve endüstri elektrifikasyonunun aynı anda büyüdüğünü ifade ediyor.

Türkiye'nin de bu dönüşüm içinde güçlü bir konumda bulunduğunu belirten Slimani, şebeke yatırımları, veri merkezleri ve elektrikli araç altyapısında önemli fırsatlar gördüklerini dile getiriyor.

"ENERJİ TEKNOLOJİSİ ORTAĞI" MODELİ ÖNE ÇIKIYOR

"Enerji teknolojisi ortağı" yaklaşımının Schneider Electric'in iş modelindeki dönüşümü yansıttığını söyleyen Slimani, şirketlerin artık yalnızca ekipman satın alma yaklaşımından uzaklaştığını ifade ediyor. Slimani, ayrıca, müşterilerin yaşam döngüsü boyunca devam eden sorunlarına çözüm aradığını belirterek, "Ürün ve ekipman belirlemekten, müşterilerimizle birlikte operasyonlarını tanımlayacak ve onları bir üst seviyeye taşıyacak mimariler, stratejiler ve çerçeveler tasarlamaya geçiyoruz" diyor.

Şirketin EcoStruxure platformunun sahadan operasyonlara ve kurumsal düzeye kadar verileri entegre ettiğinden bahseden Slimani, platformun merkezinde cihazdan buluta kadar tüm yaşam döngüsünü kapsayan bir veri küpü bulunduğunu söylüyor. Enerji yapay zekası katmanının müşterilere öngörücü ve kural koyucu içgörüler sunduğunu aktaran Slimani, kapasite artışı, maliyet baskısı ve projelerin teslim süreçlerine yönelik sorunların teknolojiyle çözülebileceğini vurguluyor.