EKONOMİ
24 Temmuz 2021 12:38

“Ekoturizm alanları, turizm destinasyonlarına yıllık 250 milyon TL katkı sağlayacak”

Ekoturizmden, günümüzde turizm endüstrisinin hızla gelişen bir alt sektörü olarak yılda milyarlarca lira gelir sağlandığına dikkat çeken Orman Genel Müdürü Bekir Karacabey, Türkiye'nin ekoturizm rotalarını ve bu alana yönelik projeleri Platin'e anlatıyor

“Ekoturizm alanları, turizm destinasyonlarına yıllık 250 milyon TL katkı sağlayacak”

*Ekoturizm kavramından ne anlamalıyız?

Gerek uluslararası düzeyde ve gerekse ulusal düzeyde yakın zamanda ortaya çıkmış bir faaliyet olan ekoturizm, doğal hayatla ve doğal kaynaklarla uyumlu sürdürülebilir bir turizm faaliyetini ifade ediyor. Uluslararası düzeyde ekoturizm, en geniş katılımı ve yaygın etkisi ile ilk kez, 2002 tarihli Quebec Ekoturizm Zirvesi ile dünya gündemine geldi ve alınan kararlar bir 'Ekoturizm Deklarasyonu' ile ilan edildi. Gerek ekoturizm yönetimi ve gerekse ekoturizm hukuku bakımından temel ve önemli hükümlerin yer aldığı söz konusu zirve deklarasyonu, bir anlamda ekoturizmin temeli ve hatta anayasası olarak nitelendirilebilir.

* Türkiye'de ekoturizm neden önemli? Bu alandaki rota sayısı ve gelecek hedeflerini nasıl özetlersiniz?

Dünyada ve Türkiye'de ekoturizme yönelik talebin yükselmesi, Türkiye'nin coğrafi konumu ve kitle turizmi potansiyelinin, ekoturizm alanında sağladığı üstünlük, yöre halkına yeni iş ve gelir olanaklarının ekoturizm ile oluşturulabilmesi, korunan alanlar ve diğer doğal alanlar konusunda ulusal ve küresel bilinç geliştirme olanağı gibi olguların ülkemiz adına geliştirilmesi, ekoturizm aracılığıyla değerlendirebilecek önemli fırsatlar... Genel müdürlüğümüzce şu ana kadar planlaması yapılan 39 ekoturizm yönetim alanından İzmit Kartepe, Yalova Termal, Bursa Oylat, Adana Aladağ, Karabük Yenice, Bartın Ulukaya, Zonguldak Süzek, Konya Derbent, Muğla Köyceğiz Kavakarası ve Çandır, İzmir Nazarköy, Kahramanmaraş Başkonuş, İstanbul Büyükada, Eskişehir Odunpazarı, Kütahya Osmanlı Göç Yolu, Amasya Merkez Şehzadeler Yolu, Artvin Çoruh, Denizli Çameli, Antalya Sapadere alanlarımız donatıları ile beraber halkımızın istifadesine sunuldu. Bursa Suuçtu, Konya Çavuşcugöl, Tokat Düden, Bolu Seben, Mardin Artuklu, Mazıdağı ve Midyat, Siirt Baykan, Denizli Acıpayam, Diyarbakır Çermik ve Ambar Vadisi, Mersin Çamlıyayla ve Karabucak, Batman Mereto Dağı, Osmaniye Karaçay, Trabzon Hıdırnebi, Çanakkale Biga, Kalkım ve Bayramiç, Sivas Kardeşler ekoturizm alanlarımız da bu yıl itibariyle donatıları ile beraber hizmete sunulacak.

"ORMANLARIMIZ, ÜLKE YÜZ ÖLÇÜMÜNÜN YÜZDE 29'LUK KISMINI KAPLIYOR"

* Ülkemizde bu alanda hangi bölge ve iller, ne gibi doğal güzellikleri ile dikkat çekiyor? Önümüzdeki dönemde ekoturizmin, Türkiye ekonomisine katkısının hangi boyutlara ulaşacağını öngörüyorsunuz?

Türkiye'de günümüzde 80 bin civarında canlı türünün yaşadığı tahmin ediliyor. Bu canlılar arasında bitkiler 11 bin civarındaki takson sayısıyla ön plana çıkmakla birlikte, bu sayı tüm Avrupa'da 11 bin 500 civarında... Bu kıyaslama, Anadolu'nun çevresine göre muazzam bir zenginliğe sahip olduğunun en temel göstergelerinden biri. Üstelik bu bitki türlerinin yaklaşık 3'te 1'i endemik olup, dünya üzerinde sadece Anadolu'da yaşıyor. Türkiye, orman varlığı açısından da son derece büyük öneme sahip. Ormanlarımız, ülke yüz ölçümünün yüzde 29'luk kısmını kaplıyor. İnsanların doğayı keşfetme arzusuna cevap veren ekoturizm faaliyetleri, ülkemiz gündeminde de önemli bir yer tutuyor. Türkiye'nin coğrafi özelliklerine bağlı olarak bölgeler arasında da önemli doğal zenginlik farklılığı gözleniyor. Bu farklılıklar turizm çekiciliğini artırıyor. Dünyadaki üç önemli kuş göç yolunun ikisi (Batı Palearktik ve Afrika arasındaki) Türkiye'den geçiyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 2023 hedefleri içerisinde özellikle Karadeniz, Akdeniz bölgeleri ve GAP yöresini kapsayan ekoturizm bölgeleri belirlendi. Tespit edilen bu alanlar; biyoçeşitlilik bakımından çok zengin olan ve ekoturizmin öncelikli olarak geliştirilmesi hedeflenen bölgeler. Türkiye'nin doğal kaynakları ve zengin coğrafyası ile ekoturizm türleri açısından zengin bir potansiyele sahip olduğu biliniyor. Örneğin; Avrupa'nın önemli rotalarından ve Türkiye'deki en uzun iki yürüyüş yolundan birisi olan 'St. Paul Yürüyüş Yolu', Batı Akdeniz Bölgesi'nde yer alıyor.

"ÜLKEMİZ EKONOMİSİNE 50 MİLYON TL KATKI SAĞLANDI"

* 'Ekoturizm Eylem Planı'nın içeriğinden bahsedebilir misiniz?

Sayın Bakanımız Dr. Bekir Pakdemirli tarafından Muğla İli, Köyceğiz ekoturizm alanlarımızda kamuoyuna açıklanan, Orman Genel Müdürlüğümüzce hazırlanan Ekoturizm Eylem Planı ile; tüm Türkiye'de yani 28 Orman Bölge Müdürlüğü bünyesinde bir kısmı mesire alanlarına entegre (50) bir kısmı da yeni (60) olmak üzere toplamda 110 adet 'Ekoturizm Yönetim Planı ve Uygulamaları' yapılacak. Eylem planı sonunda ekoturizm alanlarımız, ülkemiz turizm destinasyonlarına yıllık 250 milyon TL katkıda bulunacak. Ekoturizm alanlarımızda doğal ve kültürel kaynak değerlerimiz turizme kazandırılırken; yöre halkımıza katkı sağlayacak, ormanlık sahalarımızda yapılan ekoturizm etkinlikleri düzenli ve planlı bir şekilde yürütülecek. İlerleyen süreçte ekoturizm altyapısının kurulması sağlanacak. İlk defa bu dönemde tesis edilen ekoturizm alanları ve rotalarımız ile turizm olanakları çeşitlendirilerek artırıldı. Ülkemiz ekonomisine 50 milyon TL katkı sağlandı.

"EKOTURİZM PLANLAMASI İLE MEVCUT ALANLARIMIZIN CAZİBESİNİ ARTIRMAK HEDEFLENİYOR"

Orman Bölge Müdürlüklerimiz, ormanlarımızdaki ekoturizm planlamasına konu olabilecek sahaları tespit edecek. Saha tespitlerinde kaynak değerinin ekosistem yönünden farklı ve zengin özelliklerinin olması, çevre ve yöre halk üzerinde en az olumsuz etkiyi yapacak bir kullanım tarzının belirlenmesi, yasal olarak yönetilen ve diğer doğal alanların yönetimi ile korunmasına katkıda bulunması, alanda yapılacak iş ve işlemlerinde yöre halkına ve orman köylüsüne sosyal ve ekonomik katkı sağlanması için öncelik verilmesi gibi kriterler göz önünde bulundurulacak. Havzada bulunan cazibe merkezleri etrafında yapılacak ekoturizm planlaması hem bu alanın hem de yerel halk ile orman köylüsünün kalkınmasına katkı sağlayacak. Eylem planının öngördüğü ekoturizm alanlarının tespiti, planlaması, uygulanması çalışmaları ile ormanlık sahalarımız üzerinde ekoturizm ile ilgili girişimde bulunulmakla beraber mesire yerlerine bütünleşmiş ekoturizm planlaması ile mevcut alanlarımızın cazibesini artırmak hedefleniyor. Kaynak yöneticileri, ilgi grupları, orman köylüleri ve paydaşlar ekoturizm ile ilgili eğitim faaliyetine tabi tutulurken, tanıtım faaliyetleri ile alanların ulusal bazda turizm destinasyonlarına eklenmesi sağlanacak, bununla beraber kırsal kalkınmaya da katkı verilecek.

* Dünyada hangi ülkeler ekoturizm alanında öne çıkıyor? Bu trendin artmasının nedenleri neler?

Ürdün Wadi Rum dışındaki bölgelerde yapılan ekoturizm faaliyetlerinden 4.5 milyon dolar gelir elde edildi. Kosta Rika ekoturizme öncü ülkelerden biri... Ulusal Ekoturizm Sertifikasyon Programı uygulayan Kosta Rika'da, ekoturizm ülke GSYH'sinde en büyük paya sahip. Norveç de ekoturizm sertifikasyon programı uygulayan ülkelerden biri. Proje finansmanını ise devlet karşılıyor. Peru'yu ziyaret eden turistlerin tahmini olarak yüzde 10,3'u doğal alanlarda kuş gözlemciliğini tercih ediyor. Yapılan bir çalışmaya göre turistlerin yüzde 47'si doğal alanları ziyaret ediyor. Annapurna alanı, Nepal'deki en popüler dağ yürüyüşü alanı... Bu bölge, her yıl 25 binden fazla ekoturist tarafından yürünmekte ve buradan elde edilen gelir 40 bin kişinin geçimini sağlamaktadır. Avustralya, 1994 yılında dünyada ilk defa turistik çekiciliğe sahip doğal çevreye karşı artan uluslararası ilgi karşısında ulusal bir ekoturizm planı hazırladı. Yeni Zelanda'da 1980'lerden bu yana uluslararası turistlerin ülkeyi tercihleri yüzde 14 oranında artış gösterdi. İtalya'da kırsal turizm 1980'lerden sonra pek çok kişi tarafından keşfedildi. Ekoturizme hedef olan alanların büyük bir çoğunluğu, sanayiler tarafından kullanılmamış ve doğası bozulmamış ülkelerdedir. Günümüzde ekoturizm açısından önemli bölgeler ise Orta ve Latin Amerika, Karayipler ve Pasifik Adaları, Yeni Zelanda, Güneydoğu Asya, Güneydoğu Afrika, Antarktika ve Avustralya olarak sıralanıyor.

EN ÇOK OKUNANLAR